تاریخچه

نوشابه نوشیدنی های بسیار پرشماری هستند که بیشتر آنها از آب گازدار ، شکر و طعم دهنده ها تشکیل شده است. نزدیک به 200 کشور از نوشیدن شیرین و گازدار با مصرف سالانه بیش از 34 میلیارد گالن لذت می برند. نوشیدنی های نوشابه به عنوان بخش نوشیدنی مورد علاقه آمریکا معرفی می شوند و 25٪ از کل بازار نوشیدنی ها را تشکیل می دهند. در اوایل دهه 1990 سرانه مصرف نوشابه در ایالات متحده 49 گالن بود ، 15 گالن بیشتر از نوشیدنی محبوب دیگر ، یعنی آب بوده است .

ریشه نوشابه از زمان های قدیم گسترش یافته است. دو هزار سال پیش یونانیان و رومی ها ارزش دارویی آب معدنی را تشخیص داده و برای استراحت در آن غسل می کردند ، روشی که تا به امروز ادامه دارد. در اواخر دهه 1700 ، اروپایی ها و آمریکایی ها به دلیل فواید درمانی آن ، نوشیدن آب معدنی گازدار را آغاز کردند. اولین آب معدنی گازدار در ایالات متحده در سال 1809 ثبت اختراع شد. به آن "آب سودا" گفته شد و از آب و بی کربنات سدیم مخلوط با اسید برای افزودن رطوبت تشکیل شده است. داروسازان در آمریکا و اروپا به امید یافتن داروهای جدید برای بیماریهای مختلف ، با ترکیبات بیشماری آزمایش کردند. در حال حاضر آب سودا طعم دار به عنوان قوی کننده مغز برای درمان سردرد ، موثر روی خون و گرفتگی های عصب مورد ستایش قرار گرفته است.

طعم سوداهای جدید به طور مداوم در بازار ظاهر می شد. برخی از طعم های معروف تر زنجبیل Ale ، sarsaparilla ، آبجو ریشه ، لیمو و سایر طعم دهنده های میوه بود.

با نوشیدن نوشابه های گازدار با طعم های محبوب ، تولید کنندگان در تلاش بودند تا نامی مناسب برای نوشیدنی ها پیدا کنند. برخی از آنها "آب مرمر" ، "آب شربت" و "آب هوادهی" پیشنهاد کردند. جذاب ترین نام ، "نوشابه" بود ، با این امید که نوشابه در نهایت بازار "مشروبات الکلی" را تحریک کند. اگرچه این ایده هرگز عملی نشد اما اصطلاح نوشابه رواج پیدا کرد .

تا دهه 1890 نوشابه ها به صورت دستی تولید می شدند ، از دمیدن بطری های جداگانه گرفته تا پر کردن و بسته بندی. طی دو دهه بعد ماشین آلات خودکار باعث افزایش بهره وری گیاهان نوشابه شد.

در سال 1904 ، در تورنتو ، یک داروساز و شیمیدان که آب گازدار تولید می کرد ، تصور می کرد که محصول خود را با زنجبیل طعم دهد ، بنابراین کانادا خشک را اختراع کرد. در سال 1980 ، یک تبلیغات تبلیغاتی معروف با شعار زیر ، علیه زمینه تحریم: این محصول را ارائه داد: ‘کانادا خشک به نظر می رسد مانند الکل ، همان رنگ طلایی الکل را دارد ، اما الکل نیست ، به همین دلیل عطش شما را خاموش می کند.

ظهور وسایل نقلیه موتوری باعث رشد بیشتر در صنعت نوشابه شد. دستگاههای وانت ، مشروبات الکلی را در فنجان ها سرو می کنند ، به طور منظم در ایستگاه های خدمات در سراسر کشور قرار می گرفت. در اواخر دهه 1950 قوطی نوشیدنی آلومینیومی معرفی شد ، مجهز به زبانه های مناسب برای حلقه زنی و بعداً با زبانه های ماندگار. بطری های پلاستیکی سبک و مقاوم در برابر شکست در دهه 1970 مورد استفاده قرار گرفت ، اگرچه تا سال 1991 صنعت نوشیدنی های نرم از پلاستیک PET (پلی اتیلن ترفتالات) در مقیاس گسترده استفاده کرد.

تولیدکنندگان نوشابه سریعاً به ترجیحات مصرف کننده پاسخ داده اند. در سال 1962 نوشابه های رژیمی در پاسخ به مد برای زنان معرفی شدند. در دهه 1980 ، افزایش آگاهی بهداشتی کشور منجر به ایجاد نوشابه های بدون کافئین و کم سدیم شد. دهه 1990 طعمه هایی کاملاً واضح و بی رنگ ، بدون کافئین و بدون مواد نگهدارنده را ایجاد کرد.



ترکیبات تشکیل دهنده نوشابه :

آب : آب ترکیب اصلی نوشابه های گاز دار است و ۸۴ الی ۹۲ درصد وزنی و به طور میانگین ۹۰ درصد نوشابه را تشکیل می دهد. کیفیت آب مورد استفاده در تولید نوشابه تاثیر مستقیمی بر کیفیت محصول نهایی دارد. و بنابراین فرایند مقدماتی اب یا تصفیه آب ضروری است.

دی اکسید کربن : دی اکسید کربن درخشش خاصی به نوشیدنی می دهد . همچنین به عنوان یک ماده نگهدارنده ملایم عمل می کند. دی اکسید کربن غیرفعال است (با سایر مواد واکنش نمی دهد) ، گاز طبیعی بی رنگ و بی بو است. این مایعات غیر مسموم ، نسبتاً ارزان و آسان برای روان شدن است. صدای سوزش صدا و حباب های کوچک ناشی از باز شدن بطری نوشابه در اثر فرار دی اکسید کربن هنگام آزاد شدن فشار در قوطی ایجاد می شود.

شیرین کننده ها : شامل شکر، شربت، گلوکز، شربت ذرت با فروکتوز بالا (HFCS)، شیرین کننده های قوی مانند ساکارین ، آسپارتام و آسه سولفام ، الکل های پلی هیدریک مانند سوربیتول ، مانیتول ، مالتیتول .

شیرین کننده ها جز ترکیبات اصلی نوشابه های گاز دار هستند و در بسیاری از کشور ها حداقل مقدار آن مجاز شناخته شده است. بسته به نوع نوشابه بین ۸ الی ۱۴ درصد وزنی با میانگین ۱۰ درصد افزوده می شود. در اروپا بیشتر از شکر استخراج شده از چغندر قند استفاده می شود. در حالی که در انگلستان از ساکارز استخراج شده از نیشکر نیز استفاده می شود. شربت گلوکز که توسط هیدرولیز اسیدی و یا آنزیمی نشاسته از منابعی نظیر ذرت، گندم یا سیب زمینی تولید می شود. می تواند به صورت جزئی یا کامل جایگزین ساکارز شود. جایگزین دیگر ساکارز شربت ذرت غنی از فروکتوز High Fructose Corn Syrup  (HFCS) است. که در مقادیر زیاد در آمریکا استفاده می شود. ابتدا نشاسته توسط هیدرولیز آنزیمی به گلوکز تبدیل می شود. و سپس به وسیله آنزیم گلوکز ایزومراز بخشی از گلوکز به فروکتوز تبدیل می شود و سپس بعد از خالص سازی، شربت ذرت حاصل حاوی ۴۲ درصد فروکتوز است که به وسیله روش جذب انتخابی به شربت ۵۵ درصد فروکتوز تبدیل می شود. به دلیل میزان بالای شکر در نوشابه های گاز دار در سال های اخیر تقاضا برای نوشابه های کم کالری (رژیمی) افزایش یافته است. در این نوشابه ها شکر توسط شیرین کننده های قوی جایگزین شده است. شیرین کننده های قوی فقط محدود به نوشابه های کم کالری نیستند و معمولا به جای شکر در مناطقی که شکر گران است استفاده می شوند. نوشابه های رژیمی معمولا توسط ساکارین (شیرینی نسبی بین ۳۰۰ تا ۷۰۰) و سیکلامات (شیرینی نسبی ۳۰ تا ۱۴۰) شیرین می شوند. افزودن ساکارین به تنهایی نا مناسب است. چون طعم تلخی دارد و معمولا همراه با سیکلامات استفاده می شود که طعم تلخ آن را می پوشاند. در سال های اخیر ایمنی سیکلامات مورد شک قرار گرفته است و در بسیاری از کشور ها از جمله انگلستان و آمریکا مصرف آن ممنوع است.  در حال حاضر بیشتر از ترکیبات آسپارتام و آسه سولفام k  استفاده می شود. شیرینی نسبی آسپارتام بین ۱۲۰ تا ۲۱۵ است. کیفیت طعمی مناسبی دارد و همیار آسه سولفام k است و موجب تشدید طعم شیرین می شود. در مقابل حرارت پایدار بوده ولی در طی انبارمانی تجزیه می شود. و آسه سولفام K  دارای شیرینی نسبی بین ۱۱۰ تا ۲۰۰ است. شیرین کننده دیگر سوکرالوز است که شیرینی نسبی بین ۴۰۰ تا ۸۰۰ دارد و کیفیت شیرینی آن مشابه ساکارز است. پایداری مناسبی دارد ولی با نمک های آهن بر هم کنش انجام می دهد. آلیتام شیرین کننده دیگری است که شیرینی نسبی آن بیت ۲۰۰۰ تا ۲۴۰۰ است. کیفیت مناسب و پایداری بیشتری نسبت به آسپارتام دارد ولی هنوز اجازه مصرف به آن داده نشده است.

ترکیبات طعم دهنده شربت تاثیر مهمی بر کیفیت طعم محصول نهایی می گذارد. اگرچه غلظت واقعی آن ها ممکن است فقط ۰٫۰۱۵ درصد باشد. نوع طعم دهنده بستگی به نوع محصول دارد. به استثنای نوشابه های کولا که از عصاره ریشه ی کولا همراه با ۱۵ درصد کافئین و مخلوطی از اسانس ها برای طعم دهی استفاده می شود، بقیه نوشابه ها از کنسانتره آب میوه ها یا اسانس میوه ها برای طعم دهی استقاده می کنند. طعم میوه ممکن است به صورت به صورت آب میوه، قطعات میوه، و یا اسانس میوه اضافه شود. اب میوه معمولا به صورت کنسانتره مانند کنسانتره پرتقال، لیمو، آلبالو، انگور، هلو، انبه، سیب و.. افزوده می شود. در هنگام لزوم بهتر است آب میوه هایی مانند گریپ فروت تلخی زدایی شوند. اسانس ها از منابع طبیعی یا مصنوعی تهیه می شوند. اسانس های مصنوعی دارای کیفیت پایینی بوده و از نظر ایمنی مشکوک هستند. اسانس های طبیعی مرکبات از روغن های اساسی پوست میوه گرفته می شوند.

رژیم های غذایی یا نوشیدنی های بدون قند از جایگزین های قند استفاده می کنند که به آن ها نیز شیرین کننده های رژیمی یا کم کالری گفته می شود. آنها شامل آسپارتام ، ساکارین ، ساکارالوز و استسولفام-K (پتاسیم استسولفام) هستند. یک نوشابه ممکن است از یک جایگزین قند یا ترکیبی از جایگزین های قند استفاده کند.



اسیدی کننده ها : شامل اسید آسکوربیک، اسید سیترسک، اسید لاکتیک، اسید مالیک، اسید تارتاریک، اسید استیک و اسید فسفریک

اسیدی کننده ها اهمیت قابل توجهی در تعیین کیفیت حسی نوشابه گاز دار دارند. اسیدها به نوشابه ها اضافه می شوند تا وضوح مطلوبی به آنها بدهند و با تحریک جریان بزاق ، عطش را فرو کنند. آنها همچنین به عنوان ماده نگهدارنده عمل می کنند. گسترده ترین اسیدی کننده مورد استفاده و دارای طعم میوه ای و سبک که در بیشتر نوشابه های بر پایه میوه به ویژه مرکبات استفاده می شود اسید سیتریک است. اسید مالیک اندکی قوی تر از اسید سیتریک است و طعم میوه ای بیشتری دارد.  متداول ترین اسیدها اسید سیتریک است که به آن عطر لیمو و اسید فسفریک می دهد. اسیدهای دیگر مانند اسید مالیک یا اسید تارتاریک نیز ممکن است استفاده شود. اسید فسفریک در نوشابه های غیر پایه میوه و به ویژه کولا استفاده می شود و بسیار خورنده است.

رنگ ها: از رنگ های بسیاری در نوشابه ها استفاده می شود اما معمول ترین آن ها تارترازین  (Tartrazine )، زرد کوئینولین (Quinoline Yellow)زرد سان ست (Sunset Yellow)، آبی برلیان و کارموزین است.

رنگ ها اثر مستقیمی بر خواص حسی نوشابه گاز دار ندارند. ولی احساس طعم را در مصرف کننده تقویت می کنند و در بعضی مواقع اهمیت آن ها نزد مصرف کننده از مزه نیز بیشتر است. به عنوان مثال رنگ قرمز یاد آور طعم میوه هایی نظیر توت سیاه و شاتوت و رنگ نارنجی و زرد یاد آور مرکبات و رنگ های سبز و آبی یاد آور طعم های نعناع و گیاهی و رنگ های قهوه ای تا سیاه سنگینی نوشابه های کولا را تداعی می کند. غلظت رنگ ها در نوشابه ها معمولا بین ۲۰ تا ۷۰ میلی گرم بر لیتر است. رنگ های مصنوعی به ویژه آزو (Azo Dyes)به طور گسترده استفاده می شود و مناسب ترین رنگ از نظر پایداری در محصول نهایی و دارای قدرت رنگ بالا هستند. رنگ های طبیعی یک جایگزین مناسب برای رنگ های مصنوعی هستند. اما رنگ های طبیعی در حین انبار مانی ناپایدار هستند و قدرت رنگ دهی کمتری دارند و گرانتر از رنگ های مصنوعی هستند. از رنگ های طبیعی می توان کورکومین و کلروفیل و آنتوسیانین ها را نام برد.

طعم دهنده: ماده مهمی در نوشابه ها است. طعم های طبیعی از عصاره ها و روغن های طبیعی و همچنین ادویه ها به دست می آید. به عنوان مثال ، یک نوشیدنی با طعم نارنج به طور معمول حاوی عصاره نارنج است. آبجو ریشه ای و زنجبیل از طعم دهنده های ساخته شده از ادویه جات و گیاهان استفاده می کنند. بعضی از نوشابه ها ممکن است از طعم دهنده های مصنوعی یا دست ساز استفاده کنند. مقادیر کمی از مواد دیگر به نوشابه ها اضافه می شود. کافئین ، یکی از ترکیباتی که به نوشابه های نوع کولا و فلفل برای اولین بار در دهه 1800 معرفی شد ، هنوز هم برای تقویت طعم دهنده های مورد استفاده استفاده می شود. امولسیون ها ، متشکل از آب و موادی مانند لثه ها و پکتین ها ، با عمل به عنوان عوامل پوشاننده ، به "تجدید طعم" می افزایند. در نوشیدنی ها ، مانند نوشابه خامه ای ، آبجو زنجبیل و آبجو ریشه ، ساپونین برای تولید کف اضافه می شود. رنگ استفاده شده در نوشابه ها ممکن است از رنگ طبیعی یا مصنوعی یا ترکیبی از هر دو باشد. مواد نگهدارنده از جمله آنتی اکسیدان های BHA و اسید اسکوربیک برای حفظ طعم ، رنگ و طعم نوشیدنی ها استفاده می شود.

نگهدارنده ها : اسید بنزوئیک، بنزوئات سدیم، پارابن (Prabens)، اسید سوربیک، دی اکسید گوگرد

فقط تعداد معدودی از میکروارگانیسم ها می توانند در نوشابه های گاز دار رشد کنند. ولی نگه دارنده ها برای جلوگیری از فساد نوشابه در طول دوره ی انبار مانی بلند مدت در دمای محیط لازم است.

آنتی اکسیدان ها: شامل اسید اسکوربیک، BHA، BHT، آسکوربیل پالمیتات و نمک های آن، توکوفرول های سنتزی و طبیعی

امولسیفایر ها: شامل پروتئین ها، استر های ساکارز

امولسیون ها در نوشابه های میوه ای که حاوی اسانس های روغنی هستند استفاده می شوند. فاز روغن شامل یک روغن اساسی (مانند مرکبات) است که حاوی عوامل ابری کننده محلول در روغن است. در حالی که فاز آبی شامل یک محلول صمغ عربی یا هیدروکلوئیدی با خواص مشابه است. یک امولسیون روغن در آب با استفاده از هموژنایزر دو مرحله ای تولید می شود.

پایدار کننده ها: صمغ گوار، صمغ عربی

پایدار کننده ها هم به عنوان پایدار کننده امولسیون و هم در پراکندگی جامدات میوه مورد استفاده قرار می گیرد. همچنین پایدار کننده ها ویسکوزیته را افزایش می دهد و احساس دهانی را بهبود می بخشد.



 

انواع مختلف نوشابه

از همان لحظه ای که جوزف پریستلی موفق به ایجاد فرایند کربن سازی شد ، مخترعین از سراسر جهان ، نوشابه های نوشابه را با هر دو دست باز پذیرفتند. این امر به سرعت باعث شد این نوشیدنی ها در سرتاسر جهان محبوبیت پیدا کنند ، نه تنها با استفاده از پیشرفت های گسترده فنی که امکان دسترسی آسان آنها را فراهم کرده است ، بلکه انواع زیادی از دستور العمل هایی که نوشابه ها را برای هر شرایطی مناسب ساخته است.

 

انواع نوشابه:

• معمولی - رایج ترین نوشیدنی سودا است که در سراسر جهان توسط Coca-Cola ، Pepsi ، Fanta و نوشیدنی های مشابه رایج شده است.

رژیمی - نوشابه های رژیمی آنهایی هستند که در آنها از قند طبیعی استفاده نمی شود ، اما فقط مقدار کمی شیرین کننده مصنوعی هستند. این امر نوشیدنی های رژیمی را به نوشیدنی هایی تبدیل می کند که کالری بسیار کمتری دارند.

• کم کالری - پس از تحقیقات بسیاری نشان داده شده است که نوشابه و نوشیدنی های شیرین یکی از منابع اصلی کالری در بسیاری از کشورهای جهان هستند ، تولید کنندگان شروع به ارائه نوشیدنی های ویژه ای با ارزش کالری بسیار پایینی کردند. آنها قند طبیعی صفر دارند و معمولاً کالری صفر یا 1 دارند.

• کالری متوسط - نوشابه های متعادل که اکثر قند آنها برداشته شده است ، اما کالری دریافتی هنوز به اندازه نوشیدنی های کم کالری به شدت کاهش نمی یابد.

• طعم دار - این نوع نوشیدنی های نرم معمولاً هنگامی پیدا می شوند که تولیدکننده آب معدنی گازدار بخواهد نوشیدنی های خود را با مقداری عطر و طعم خاص (معمولاً لیمو) ادویه کند. بخش عمده ای از نوشیدنی پایه یکسان است و فقط مقدار کمی شیرین کننده مصنوعی اضافه می شود.

• کافئین دار - یکی از محبوب ترین انواع نوشابه ، تقریباً در کلیه محصولات شرکت Coca-Colaوجود دارد. وجود قهوه باعث توجه سریع به نوشیدنی ها می شود و باعث بیداری و سرخوشی آنها می شود. همچنین باعث می شود آنها کمی به آنها وابسته شوند.

• فاقد کافئین - نوشابه هایی که به طور خاص ساخته شده اند تا اثرات مثبت و منفی مصرف کافئین را به کاربران ندهند.

نوشابه با بسته بندی:

• بطری (شیشه یا پلاستیک)

• قوطی (بسته بندی آلومینیومی کوچک که معمولاً در اندازه 0.33L ساخته می شود)

• چشمه سودا - دستگاهی که نوشابه های گازدار را از بین می برد ، که اغلب در رستوران ها ، فروشگاه ها و غرفه ها قرار دارد. آنها را می توان به صورت خودکار و یا به صورت دستی استفاده کرد.

 


فرآیند ساخت

بیشتر نوشابه های نوشابه عموما در شرکت های محلی بطری و کنسرو تولید می شوند. یک تولید کننده نوشابه یک حق رای دادن به یک شرکت یا شرکت ها اعطا می کند (اجازه فروش محصولات خود را در یک منطقه خاص). این شرکت حق رای دادن به نوبه خود مجوز (مجوز رسمی) به یک شرکت بطری یا کنسرو اعطا می کند تا نوشابه را کاملاً مطابق فرمول مخفی و مراحل تولید مخلوط کند.

شفاف سازی آب

1) یک نوشابه معمولی حاوی حدود 90 درصد آب است ، در حالی که یک نوشابه رژیمی می تواند 99 درصد آب داشته باشد. ناخالصی ها ، مانند ذرات معلق ، مواد آلی (باقیمانده موجودات زنده) و باکتری ها ممکن است از کیفیت طعم و رنگ نوشابه کم کنند. ناخالصی ها از طریق یک سری فرآیندهای انعقادی ، تصفیه و کلرزنی برداشته می شوند.

در هنگام انعقاد ، یک رسوب ژلاتینی یا فلک (سولفات فریک یا سولفات آلومینیوم) در آب مخلوط می شود. قطعه ناخالصی ناخالصی های کوچک را جذب می کند ، و توده بزرگتری را تشکیل می دهد که در نتیجه توسط فیلترها به دام می افتد. آهک اضافه می شود تا به pHیا اسیدیته مورد نظر آب برسد.

فیلتر ، ضدعفونی کننده و آب کلریدنی

2) آب تصفیه شده از طریق فیلتر ماسه ریخته می شود تا ذرات فلاکت خارج شود. ابتدا آب از لایه ای از ماسه و سپس لایه هایی از ماسه ریز و درشت عبور می کند تا ذرات را به دام بیندازند.

3) باکتری ها و مواد آلی که می توانند طعم یا رنگ آب را خراب کنند باید از بین بروند. این کار با پمپاژ آب در یک مخزن ذخیره سازی انجام می شود که در آن مقدار کمی کلر آزاد اضافه می شود. آب کلر شده در مخزن نگهداری می شود تا آب کاملاً تصفیه شود.

4) فیلتر کربن فعال کلر و سایر مواد آلی باقیمانده را از بین می برد. (کربن فعال کربن به شکل پودر یا گرانول است که مایعات را با جمع آوری ناخالصی های روی سطح آن تصفیه می کند.) سپس یک پمپ خلاء قبل از انتقال به یک ایستگاه اندازه گیری ، تمام هوا را از آب خارج می کند.



مخلوط کردن مواد

5) قند حل شده و طعم دهنده ها در یک توالی از پیش تعیین شده به ایستگاه دوز پمپ می شوند. آنها به مخازن دسته ای منتقل می شوند که در آنجا با دقت مخلوط می شوند تا یک شربت تشکیل شود. شربت ممکن است در مخازن با استفاده از اشعه ماوراء بنفش استریل شود. همچنین ممکن است از پاستوریزاسیون فلش برای از بین بردن هرگونه میکروارگانیسم موجود در شربت استفاده شود. این کار باعث گرم شدن و خنک شدن سریع شربت می شود. به طور کلی شربت های میوه ای باید پاستوریزه شوند.

6) آب و شربت با دقت توسط مقادیر مخلوط می شوند ، دستگاه هایی که میزان و جریان دبی دو ماده را کنترل می کنند. برای جلوگیری از ورود هوا به داخل مخلوط ، از دی اکسید کربن برای فشار استفاده می شود.

گازدار کردن نوشابه

7) کربن سازی (افزودن گاز دی اکسید کربن) به طور کلی پس از اتمام محصول انجام می شود ، اگرچه ممکن است در مرحله اولیه انجام شود. باید دمای نوشابه کنترل شود ، به طوری که خیلی سرد نباشد و باعث شود دی اکسید کربن در هنگام افزودن در آن حل شود.

میزان فشار دی اکسید کربن اضافه شده بستگی به نوع نوشابه دارد. به عنوان مثال ، نوشیدنی های میوه ای نسبت به نوشیدنی های میکسر مانند تونیک هایی که برای رقیق شدن با سایر مایعات در نظر گرفته شده ، نیاز به گاز کشی کمتری دارند.

ـ در صد وزنی گاز در نوشابه‏های کولا ۷/۰ گرم در صد سی سی

ـ در صد وزنی گاز در نوشابه‏های پرتقالی ۶/۰ گرم در صد سی سی

 

پر کردن و بسته بندی

8) نوشیدنی تمام شده در بطری ها یا قوطی ها ریخته می شود و بلافاصله با درهای مقاوم در برابر فشار آب بندی می شود. بسته های مورد استفاده ممکن است از قلع و یا تاج های استیل با لبه های موج دار (دارای شیارها و پشته های موازی) ، درپوش های تابشی یا زبانه های کشویی باشد.

9) نوشابه معمولاً در طول تولید سرد می شود. قبل از برچسب زدن ، نوشابه ها به دمای اتاق آورده می شوند تا از خراب شدن برچسب ها جلوگیری شود. (بخار آب موجود در هوا متراكم شده یا در صورت تماس با ظروف سرد به مایع تغییر می یابد.) این كار با پاشیدن ظروف با آب گرم و خشک كردن آنها انجام می شود. برچسب ها ، حاوی اطلاعات مربوط به نام تجاری ، مواد تشکیل دهنده ، ماندگاری و استفاده بی خطر از محصول ، سپس به بطری ها وصل می شوند. بیشتر برچسب ها از کاغذ ساخته می شوند ، اگرچه برخی از آنها از فیلم پلاستیکی ساخته شده اند. قوطی ها معمولاً قبل از پر شدن با اطلاعات مربوط به محصول تهیه می شوند.

10) سرانجام ، نوشابه ها درون کارتن ها یا سینی ها بسته بندی می شوند که سپس در پالت ها یا جعبه ها قرار می گیرند که برای توزیع کنندگان ارسال می شوند.



کنترل کیفیت

تولید کنندگان نوشابه از معیارهای دقیق کیفیت آب برای مواد جامد محلول ، کلریدها ، سولفات ها ، آهن و آلومینیوم و همچنین قلیایی بودن آب استفاده می کنند. استفاده از آب تمیز تضمین می کند که محصولات نهایی از طعم ، طعم و رنگ مداوم برخوردار باشند. این بدان معناست که محصولی که در یک منطقه فروخته می شود با همان کالایی که در یک مکان دیگر فروخته می شود طعم و مزه می دهد. حذف مؤثر ذرات ناخالص از آب فرآیند تولید را تسهیل می کند زیرا انسداد ناشی از ناخالصی ها از بین می رود. آزمایش حضور میکروارگانیسم ها بطور منظم انجام می شود.

انجمن ملی نوشیدنی های نرم و سایر آژانس ها برای تنظیم کیفیت کلیه مواد تشکیل دهنده استانداردهایی را تعیین می کنند. نظارت بر کیفیت قند از اهمیت ویژه ای برخوردار است. برای جلوگیری از فساد ، باید در محیطهای خشک و تمیز به دقت شکر استفاده شود.

مواد اولیه هنگام ورود به کارخانه و قبل از مخلوط شدن با سایر مواد مورد بررسی قرار می گیرند زیرا مواد نگهدارنده ممکن است همه باکتری ها را از بین نبرد. تمام مخازن ، ماشین ها و ظروف کاملاً عقیم سازی شده اند. قوطی هایی که از آلیاژ آلومینیوم ساخته شده اند (ترکیبی از آلومینیوم و فلز دیگر) یا قلع استیل کم کربن با روکش قلع ، لاستیک شده اند (با روکش پخته شده پوشانده شده اند) در داخل به منظور مهر و موم این فلز و جلوگیری از خوردگی در هنگام تماس با نوشیدنی

تولید کنندگان همچنین شرایط ذخیره سازی خاصی را به خرده فروشان توصیه می کنند تا اطمینان حاصل شود که نوشابه ها از بین نمی روند. ماندگاری نوشیدنی های شیرین حدود یک سال است.



کدام نوشابه مضرتر است؟ زرد یا مشکی؟

 

این فکر را از سرتان بیرون کنید که گازکربنیک(CO2) موجود در نوشیدنی‌های گازدار بی‌ضرر هستند. این گاز نه‌تنها باعث بروز نفخ و مشکلات گوارشی می‌شود، بلکه مشکل رفلکس معده و مری را تشدید می‌کند.درواقع PH نوشابه‌های گازدار بین 2.5 تا 3.5 است که باعث اسیدی شدن معده خواهد شد. در دستگاه گوارشی فقط معده قادر به مقاومت در برابر چنین محیط‌های اسیدی است، اما دیگر اعضای سیستم گوارش مثل گلو و مری در پی مصرف نوشابه‌های گازدار، دچار اختلال می‌شوند.

 

همچنین اسید فسفریک موجود در این نوشابه‌ها عملکرد معده را تحت تاثیر قرار می‌دهد و زمینه بروز سوءهاضمه را فراهم می‌کند. این در حالی است که طبق آمارهای به دست آمده، سرانه مصرف نوشابه‌های گازدار در ایران 42 لیتر است، در حالی که میانگین مصرف نوشابه‌های گازدار در دنیا برای هر فرد به حدود 10 لیتر می‌رسد.

 

دوغ هم گاز دارد اما ؛ هرچند برخی دوغ‌ها هم گاز دارند، اما گاز موجود در دوغ‌ها CO2 نیست. این گاز در اثر تخمیر قند لاکتوز در شیر یا دوغ به وسیله میکروارگانیسم‌ها به وجود می‌آید که حالت اسیدی ندارد و مثل نوشابه گازدار مضر نیست. هرچند به همه آنهایی که در معرض ابتلا به مشکلات استخوانی هستند توصیه می‌شود برای کنترل، پیشگیری یا جلوگیری از پیشرفت بیماری‌شان از مصرف هر نوع نوشیدنی گازدار پرهیز کنند.



نارنجی، سفید یا مشکی؟ مساله این است!

میزان ضرر نوشابه‌ها در رنگ آنها نیست، ولی نوع مشکی در مقایسه با نوشابه‌های دیگر مضرتر است چون اسیدفسفریک بیشتری دارد و مزه تیزی که به دنبال نوشیدن این نوشابه احساس می‌کنید، ناشی از همین اسیدهاست؛ ماده‌ای که مانع جذب کلسیم در بدن می‌شود و به دلیل اسیدی کردن خون، باعث برداشت املاح از استخوان‌ها و کاهش تراکم آنها شده و خطر ابتلا به پوکی استخوان را بشدت افزایش می‌دهد. فراموش نکنید این مشکلات استخوانی با مصرف نوشیدنی‌های گازدار، برای سالمندان یا کسانی که پا به سن می‌گذارند و ناراحتی‌های استخوانی هم در کمین‌شان است، بیشتر می‌شود.

 

مضررات نوشابه :

سنگ کلیه :

از طرفی بالا رفتن میزان اسید فسفریک در خون روی عملکرد کلیه‌ها تاثیر منفی می‌گذارد و باعث وارد آمدن فشار مضاعف به کلیه‌ها خواهد شد. همچنین مصرف نوشابه‌های گازدار باعث می‌شود کلسیم خارج شده از استخوان‌ها در خون جریان پیدا کند که این موضوع می‌تواند رسوب کلسیم اضافی و تشکیل سنگ‌های کلسیمی در کلیه‌ها را به همراه داشته باشد.



چاقی در کمین نوشابه‌خورها

هر بطری نوشابه به طور متوسط 20 قاشق چایخوری شکر دارد و مصرف این مقدار شکر باعث افزایش کالری دریافتی و در نتیجه چاقی می‌شود. در عین حال، تحقیقات نشان داده است مصرف یک قوطی نوشابه در روز خطر چاقی را در کودکان تا 60 درصد افزایش می‌‌دهد و حتما می‌دانید افرادی که از کودکی چاق می‌‌شوند در آینده خیلی سخت‌‌تر می‌توانند چربی‌های اضافی را آب کنند و به همین دلیل هم بشدت در معرض مشکلات قلبی ـ عروقی، دیابت، فشار خون بالا و... قرار می‌گیرند.

 نوشابه بدون قند هم خطرناک است

لطفا خودتان را گول نزنید و به بهانه بدون کالری بودن نوشابه‌های رژیمی سراغ آنها نروید! شاید این نوشیدنی‌ها قند نداشته باشند و باعث اضافه‌وزنتان نشوند، اما حاوی شیرین‌کننده مصنوعی به نام آسپارتام هستند که بحث و بررسی در مورد این شیرین‌‌کننده‌ همچنان ادامه دارد، اما خبر بد این‌که سرطانزا بودن آسپارتام در صورت مصرف طولانی‌مدت به اثبات رسیده است.همچنین نوشابه‌های رژیمی یا به اصطلاح بدون کالری و زیرو برای افراد دیابتی نیز توصیه نمی‌شود، چراکه برخلاف باور عموم می‌تواند باعث افزایش قند خون شود و سلامت بیمار را تهدید می‌کند. پس اگر در خانواده یا اطرافیان‌تان بیمار مبتلا به دیابت دارید، این موضوع را به او گوشزد کنید.

 به فکر دندان هایتان باشید

شاید برایتان عجیب باشد، اما نوشابه‌های شیرین و گازدار به اندازه مصرف مواد مخدر برای دندان‌ها خطرناک است. در واقع هربار که فرد نوشیدنی شیرین و گازدار بویژه نوشابه مصرف می‌کند دندان‌هایش به مدت یک ساعت تحت حمله اسیدی قرار می‌گیرد و با ادامه این روند خطر پوسیدگی دندان‌ها افزایش می‌یابد. پس چه بهتر که نوشابه نخورید، اما در صورتی که مضرات نوشابه‌ها را جدی نمی‌گیرید، حداقل به فکر سلامت دندان‌هایتان باشید و حدود نیم ساعت بعد از نوشیدن نوشابه، مسواک بزنید.

 احتمالا می‌دانید نوشابه‌ها حاوی کافئین هستند؛ ماده‌ای که باعث افزایش تپش قلب و ایجاد استرس و اضطراب می‌شود، اعتیادآور است و در صورت مصرف طولانی‌مدت و قطع ناگهانی با مشکلات زیادی مثل سردرد، بدن درد، بیقراری و... مواجه خواهید شد.

 نوشابه و بلوغ زودرس

چندی پیش محققان دانشگاه هاروارد خبری تکان‌دهنده را اعلام کردند. براساس نتایج بررسی‌های این محققان، دخترانی که بیش از یک و نیم قوطی نوشابه در روز مصرف می‌کنند، در مقایسه با دخترانی که اهل نوشابه نیستند زودتر و سریع‌تر به سن بلوغ می‌رسند و درواقع دچار بلوغ زودرس و عوارض ناشی از آن می‌شوند.